ตู้ Main Distribution Board (MDB) คือหัวใจของระบบไฟฟ้าในโรงงาน — เป็นจุดรวมและกระจายโหลดของทั้งอาคาร แต่ในตลาดมีตู้ MDB ราคาตั้งแต่ 80,000 ถึง 800,000 บาทสำหรับขนาดเดียวกัน ความต่างไม่ใช่แค่ตัวเลขบนสติกเกอร์ แต่อยู่ที่การคำนวณและวัสดุที่ผู้ผลิตเลือกใช้
1. Short-Circuit Withstand Rating (Icw)
ตู้ MDB ต้องทนกระแสลัดวงจรได้ตามค่าที่คำนวณจากระบบไฟฟ้าต้นทาง (หม้อแปลง + impedance) ค่า Icw ที่ใช้กันในไทยมักอยู่ในช่วง 25 kA ถึง 50 kA สำหรับโรงงานทั่วไป (65 kA ใช้เฉพาะกับ substation หรือโหลดขนาดใหญ่) — ต้องตรงกับ breaker rating และ busbar bracing
- 01หม้อแปลง 1,000 kVA, 22kV/400V → Icw ขั้นต่ำ 25 kA สำหรับ 1 วินาที
- 02หม้อแปลง 2,000 kVA → ต้องการ 35-50 kA
- 03Busbar bracing ต้องคำนวณ electromagnetic force ตอน fault peak
2. Form of Separation (IEC 61439-2)
การแบ่งช่องภายในตู้เพื่อความปลอดภัยตอน maintenance — Form 1 ถึง Form 4b มาตรฐานโรงงานควรอยู่ที่ Form 3b ขึ้นไป เพื่อให้ช่างสามารถถอด feeder breaker ตัวหนึ่งได้โดยไม่ต้องตัดไฟทั้งตู้
3. Temperature Rise และการระบายความร้อน
IEC 61439-1 กำหนดให้ temperature rise ของ busbar ไม่เกิน 65K ที่ rated current แต่ในไทยอุณหภูมิแวดล้อมสูง (40°C+) บ่อยทำให้เกิด derating ผู้ผลิตที่ดีจะระบุ derating curve และทดสอบจริงในห้องทดสอบ — ไม่ใช่คำนวณบนกระดาษ
- 01Busbar copper cross-section ตามมาตรฐาน Cu99.9% หรือ aluminum tin-plated
- 02ช่องระบายอากาศ + IP rating ที่เหมาะสม (IP54 มาตรฐาน, IP65 สำหรับ outdoor)
- 03Cooling fan + thermostat ในตู้ขนาดใหญ่
4. Protection coordination
Breaker upstream/downstream ต้องประสานกัน — fault ที่ปลายทางต้องตัดที่ breaker ปลายทาง ไม่ใช่ตัด main breaker ทำให้ไฟดับทั้งโรงงาน เรื่องนี้ต้องคำนวณด้วยซอฟต์แวร์ (เช่น ETAP, SKM) และยืนยันด้วยการ test แบบ secondary injection
ตู้ MDB ราคา 800,000 บาท ที่ดับทั้งโรงงานเพราะ protection ไม่ประสานกัน แพงกว่าตู้ราคา 80,000 บาทที่คำนวณมาดี
5. Documentation และ traceability
ตู้ MDB ที่ดีต้องมาพร้อมเอกสาร — short-circuit calculation, temperature rise test report, type test certificate (IEC 61439), single line diagram, schematic, และ as-built drawing สิ่งเหล่านี้จำเป็นเมื่อเกิดเหตุ เมื่อต้องขยายระบบ และเมื่อต้องตรวจสอบประจำปี
TRIX ออกแบบและผลิตตู้ MDB ตามมาตรฐาน IEC 61439-2 พร้อมเอกสารครบทุกขั้นตอน — เพราะตู้ที่ตรวจสอบได้ คือตู้ที่ลูกค้าวางใจในระยะยาว